Bir web sitesinin tasarımını tamamlamak, ziyaretçilerin kullanabileceği bir siteye hazır olduğunuz anlamına gelmez. Çalışmayan bir form, yanlış bir bağlantı veya telefonda okunmayan bir bölüm ilk ziyaretçinin işini zorlaştırabilir. Yayına geçmeden önce sitenizi bir yönetici gibi değil, ilk kez gelen bir kullanıcı gibi incelemek bu tür sorunları fark etmenizi sağlar.
Bu kontrolü karmaşık bir teknik rapora dönüştürmek zorunda değilsiniz. Önemli olan, ziyaretçinin yapmak istediği temel işlemlerin sorunsuz ilerlemesidir. Aşağıdaki sekiz başlık, küçük bir işletme sitesi veya yeni bir blog için düzenli bir başlangıç sunar.
1. Ana sayfanın ne anlattığını kontrol edin
Ana sayfayı açtığınızda birkaç saniye içinde hangi işletmeye veya konuya ait bir site gördüğünüz anlaşılmalı. Başlık, kısa açıklama ve ana görsel aynı mesajı desteklemeli. Ziyaretçinin sayfanın ne işe yaradığını anlamak için uzun metinleri okuması gerekmemeli.
Siteyi daha önce görmemiş birinden ana sayfayı incelemesini isteyin. Size sitenin kime hitap ettiğini ve burada neler yapabileceğini anlatabiliyor mu? Cevabı belirsizse önce bu bölümü sadeleştirin. Bir hizmet sitesinde iletişim adımı, bir blogda ise içeriklere ulaşma yolu kolayca bulunmalı.
2. Menüleri ve bağlantıları baştan sona deneyin
Menüdeki her bağlantıya tıklayın. Bir sayfa doğru açılıyor diye diğerlerinin de çalıştığını varsaymayın. Alt menüleri, logonun ana sayfaya bağlantısını ve sayfanın altındaki yönlendirmeleri de kontrol edin. Tasarım sırasında eklenen geçici adresler yayına geçerken unutulabilir.
Sayfa içindeki düğmelerin ne yapacağı da anlaşılır olmalı. “Devam” gibi belirsiz bir ifade yerine, kullanıcıyı hangi sayfaya götürdüğünü açıklayan metinler tercih edebilirsiniz. Dışarıdaki bir kaynağa verilen bağlantıda adresin doğru olduğundan emin olun. Eski veya kaldırılmış sayfalara yönlendiren bağlantıları düzeltin.
3. Siteyi gerçek bir telefonda kullanın
Bilgisayardaki daraltılmış pencere yararlı bir ön kontroldür; yine de mümkünse siteyi gerçek bir telefonda açın. Menüye ulaşmak, metni okumak, görselleri incelemek ve bir formu doldurmak nasıl hissettiriyor? Sadece ana sayfayı değil, yazı ve iletişim sayfalarını da deneyin.
Yatay kaydırma, üst üste binen alanlar ve dokunması zor düğmeler ziyaretçinin işini uzatabilir. Özellikle açılan menülerde ve uzun başlıklarda sorun olup olmadığını inceleyin. Telefonun ekran klavyesi açıkken form alanlarına erişilebiliyor mu? Telefon numarası veya e-posta bağlantısı beklediğiniz uygulamayı açıyor mu? Bunları ayrı ayrı test edin.
4. İletişim formunu yalnız görüntüleyerek geçmeyin
Bir formun ekranda görünmesi, mesajın size ulaşacağını göstermez. Deneme mesajı gönderin ve hedef e-posta kutusunu kontrol edin. Gönderim sonrası ziyaretçiye gösterilen mesajın da anlaşılır olması gerekir. Kullanıcı işlemin tamamlandığını bilmeli.
Zorunlu alanları boş bıraktığınızda ve yanlış biçimde bir e-posta adresi yazdığınızda ne olduğunu inceleyin. Formun açıklamaları kişiyi hatayı düzeltmeye yönlendirmeli. Deneme mesajı gelmiyorsa gereksiz yere tekrar tekrar gönderim yapmak yerine form ayarlarını ve e-posta teslimini araştırın. Test için gerçek müşterilerin bilgilerini kullanmanız gerekmez.
5. Metinleri ve görselleri son kez gözden geçirin
Taslak cümleler, örnek telefon numaraları ve açıklaması olmayan görseller ziyaretçide tamamlanmamış bir site izlenimi bırakabilir. İşletme adı, adres ve iletişim bilgilerinin ilgili sayfalarda tutarlı olduğundan emin olun. Başlıkları yalnız yazım açısından değil, içerikle uyumu açısından da okuyun.
Görsellerin bulanık görünmemesine ve gereksiz yere çok büyük dosyalar kullanılmamasına dikkat edin. Bir görseldeki küçük yazı telefonda okunmuyorsa onu temel bir bilgi aktarmak için kullanmayın. Bilgiyi sayfanın metninde de sunun. Görselin anlamını açıklayan kısa alternatif metinler ekleyin; sırf bu alan dolsun diye anahtar kelime listeleri yazmayın.
6. HTTPS ve giriş erişimini kontrol edin
Siteyi ziyaretçilerin kullanacağı gerçek alan adıyla açın. Tarayıcı sertifika uyarısı gösteriyor mu, sayfa HTTPS üzerinden yükleniyor mu? Farklı sayfalara geçerken adresin beklenen alan adında kaldığını kontrol edin. Bir uyarıyı kapatabilmeniz, sorunun ziyaretçiler için çözüldüğü anlamına gelmez.
Yönetim panelinde deneme için açılmış hesapları gözden geçirin. Her kişinin ihtiyaç duyduğu erişime sahip olması ve gereksiz hesapların kullanılmaması iyi bir başlangıçtır. Ortak bir parolayı farklı kişilerle paylaşmak yerine uygun kullanıcı hesapları kullanın. Parolaları içerik alanlarına, örnek sayfalara veya herkesin erişebileceği dosyalara yazmayın.
7. Yedekleme ve geri dönüş yolunu belirleyin
Yayına geçmeden önce sitenin güncel bir yedeğinin nerede tutulduğunu bilin. Sadece yedekleme ayarının açık olduğunu görmekle yetinmeyin; son başarılı yedeğin tarihini ve kapsamını kontrol edin. Dosyalar ile veritabanının birlikte düşünülmesi gerekir.
Bir sorun yaşandığında kimin geri yükleme yapacağını ve hangi erişime ihtiyaç duyacağını önceden netleştirin. Geri yükleme denemesi gerekiyorsa bunu ziyaretçilerin kullandığı siteyi etkileyebilecek şekilde hazırlıksız yapmayın. Ayrı bir deneme ortamı kullanmak veya hosting desteğiyle planlamak daha kontrollü bir yol olabilir. Yedeğin varlığı kadar gerektiğinde kullanılabilmesi de önemlidir.
8. İlk içeriği ziyaretçi olarak doğrulayın
İlk yazıyı veya yeni bir sayfayı yayımladıktan sonra yönetim panelindeki durumla yetinmeyin. Oturum açmadan gerçek bağlantıyı ziyaret edin. Başlık, gövde, kategori ve kullanılan görseller beklediğiniz gibi mi? Menüden ve ana sayfadan bu içeriğe ulaşılabiliyor mu?
Zamanlanmış içerik kullanıyorsanız ayrı bir deneme yapın. Seçtiğiniz saat dilimini not edin, yayından önce içeriğin herkese açık olmadığını kontrol edin ve zaman geldiğinde bağlantıyı yeniden açın. Bir sayfayı güncellediğinizde de değişikliğin ziyaretçiye görünen sayfaya yansıdığını doğrulayın. Böylece “işlem tamamlandı” mesajı ile gerçek site sonucunu birlikte kontrol etmiş olursunuz.
Kontrol sırasında gördüğünüz sorunları önceliklendirin. Çalışmayan bir iletişim formu veya erişilemeyen bir sayfa, küçük bir renk tercihinden daha önce ele alınmalıdır. Temel kullanıcı yolları düzgün çalıştığında kalan düzenlemeleri daha sakin ve ölçülü biçimde yapabilirsiniz.
Bu kısa kontrolü her önemli değişiklikten sonra yeniden uygulamak, sitenin günlük kullanımında gözden kaçan aksaklıkları erken fark etmenize yardımcı olur.
